Skip to content

Focal Off

4ú Feabhra, 2015

Cheannaigh mé ríomhaire nua ag tús na bliana agus tá mé ag aistriú comhad agus fillteán ón Acer a bhí agam ó thosaigh mé an coláiste cúig bliana ó shin chuig an Macbook nua. Tá mé th’éis theacht ar go leor rudaí spéisiúla, seanghrianghraifeanna agus measúnachtaí ón gcéad bhliain agus araile ach i measc na gcomhad uileog bhí an cháipéis seo: Focal Off.

Ghlac mé páirt go rialta in imeachtaí an Chumainn Ghaelaigh agus i rith Sheachtain na Gaeilge reáchtáladh cluiche “Focal Off”, a bunaíodh ar an gclár teilifíse “Countdown”. Sa gcáipéis a fuair mé bhí rialacha an chluiche mar a scríobh mé an t-am sin iad. D’imir dha fhoireann – mic léinn agus léachtóirí – in aghaidh a chéile de réir na rialacha seo a leanas. Faraor géar ba ag na léachtóir a bhí an lá. Ní cuimhneach liom go baileach cé méid litreacha a bhí sna boscaí (gutaí, consain agus séimhithe) ach seo chugaibh na rialacha ar aon chaoi:

Focal Off

Rialacha

1. Is í an Ghaeilge teanga an chluiche – labhróidh imreoirí, moltóirí agus bean an tí an Ghaeilge amháin.

2. Beidh beirt ar dhá fhoireann.

3. Níl cead foclóir, ríomhairí nó áis ar bith eile a bheith ag imreoirí.

4. Ní bheidh ach litreacha Gaelacha amháin in úsáid:

       a. a-b-c-d-e-f-g-h-i-l-m-n-o-p-r-s-t-á-é-í-ó-ú

       b. Ní bheidh j-k-q-u-v-w-x-y-z in úsáid

5. Roghnófar naoi litir do gach babhta.

6. Beidh trí bhosca litreach ann. Ceann do chonsain, ceann do ghutaí agus ceann do shéimhithe (h).

7. Ní bheidh sínithe fada le feiceáil ach glacfar leis go mbeidh siad ann má bheidh siad de dhíth. Mar shampla, dá scríobhfaí ‘Fas’ ghlacfaí leis gur ‘fás’ a bheadh ann.

8. Bronnfar cúilín do gach litir an fhocail. Cailín = seacht gcúilín. Bronnfar cúilín ar bhuaiteoir an bhabhta amháin.

9. Bronnfar ocht gcúilín déag ar fhocail a bhainfidh úsáid as naoi litir.

10. Mairfidh gach babhta 30 soicind.

11. Beidh dubhfhocal amháin ag deireadh an chluiche.

12. Beidh babhta mata tar éis trí bhabhta litreach.

13. Focail:

a. Ceadófar focail Ghaeilge amháin

b. Ceadófar aon fhocal atá mar cheannfhocal i bhFoclóir Uí Dhomhnaill nó a thugtar mar aistriúchán ar fhocal Béarla i bhFoclóir de Bhaldraithe.

c. Ní cheadófar giorrúcháin: srl, uimh. rphost

d. Ní cheadófar leagan ar bith de bhriathar seachas an fréamh.

i. Ceadófar: ith, rith, déan bailigh, freastail

ii. Ní cheadófar: d’ith, rithinn, déanamh, baileoidh, freastalaíodh

e. Ceadófar réamhfhocail. Ní cheadófar forainmneacha réamhfhoclacha.

i. Ceadófar: do, le, i, ar, ó

ii. Ní cheadófar: dom, leat, ann, uirthi, uainn

f. Ní cheadófar ainmfhocail dhílse: Colm, Éire, Eircom.

g. Ní cheadófar focail iasachta: ‘baidhsacal’

h. Ní cheadófar ach an tuiseal ainmneach uatha agus iolra

i. Ceadófar: fear agus fir, bean agus mná

ii. Ní cheadófar: buachalla, ban

i. Ní cheadófar focail nach seasfaidh leo féin: frith-, réamh-, ró-

j. Ní cheadófar focail a mbraithfidh ar fhleiscín.

k. Ní cheadófar athruithe de bharr an ailt: t-éan, bhean, t-ollamh, bhliain.

l. Ceadófar gach leagan d’uimhir:

i. Dó

ii. Dhá

iii. Beirt

m. Ní cheadófar focail chanúnacha: focla, áiteachaí, achan


Advertisements

From → Siamsaíocht

Freagra

Freagra

Please log in using one of these methods to post your comment:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Google+

Is le do chuntas Google+ atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Ceangal le %s

Molann %d blagálaí é seo: